سه شنبه 28 دي 1395
گروه شیمی

گروه شیمی دانشگاه الزهرا با 40 سال سابقه آموزشی و پژوهشی در حال حاضر در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری دانشجو می پذیرد. این گروه در سال 1355 با دو گرایش شیمی محض و دبیری شروع به کار کرد و از سال 1383 نیز گرایش شیمی کاربردی به آن افزوده شد. از سال 1372 در مقطع کارشناسی ارشد در چهار گرایش شیمی تجزیه، شیمی معدنی، شیمی آلی و شیمی فیزیک پذیرش دانشجو داشته و گرایش نانو شیمی را در مقطع کارشناسی ارشد نیز از سال 1393 پذیرش دانشجو نموده است. از سال 1378 اولین دوره دانشجویان دکتری در دو گرایش  شیمی آلی و شیمی معدنی شروع به تحصیل نموده اند. در گرایش شیمی تجزیه نیز از سال 1392 پذیرش دانشجو داشته است.

گروه شیمی با 23 عضو هیات علمی شامل 6 استاد، 5 دانشیار و 12 استادیار در امر آموزش و پژوهش مشغول به فعالیت است. 3 کارشناس تمام وقت آزمایشگاه نیز در کمک به آموزش و پژوهش گروه فعالیت دارند.

تعداد دانشجویان گروه شیمی در مقطع کارشناسی 289 نفر است که شامل 155 نفر شیمی محض (به صورت روزانه) و 145 نفر شیمی کاربردی (به صورت شبانه) هستند. تعداد دانشجوی کارشناسی ارشد 138 نفر و دانشجوی دکتری 37 نفر است.

گروه شیمی با انجمن شیمی شیمی ایران، شبکه آزمایشگاهی فناوری نانو، شبکه آزمایشگاه های فناوری های راهبردی، شبکه آزمایشگاه‌های علمی ایران (شاعا) و مدیریت آزمایشگاه های دانشگاه الزهرا در زمینه ی خدمات آزمایشگاهی همکاری می نماید.

2- معرفی آزمایشگاه های آموزشی گروه شیمی

برای پیشبرد اهداف آموزشی در مقطع کارشناسی شیمی محض و کاربردی، آزمایشگاه های آموزشی ذیل با 3 کارشناس، فعال است:

الف. آزمایشگاه شیمی عمومی: در این آزمایشگاه، دروس آزمایشگاه شیمی عمومی 1 و 2 برای دانشجویان کارشناسی شیمی محض و کاربردی، و درس آزمایشگاه شیمی عمومی برای دانشجویان فنی و مهندسی، فیزیک و علوم زیستی ارایه می شود. در آزمایشگاه شیمی عمومی 1، دانشجویان با آزمایش های حاوی آموزش مفاهیم اساسی شیمی نظیر انحلال، گرمازایی و گرماگیری بودن واکنش ها و ... آشنا می شوند. در آزمایشگاه شیمی عمومی 2، دانشجویان با آزمایش های مرتبط با شناسایی کاتیون ها و آنیوین های معدنی در محلول های شیمیایی با استفاده از واکنش های مختلف شیمیایی آشنا می شوند.

ب. آزمایشگاه شیمی تجزیه: در این آزمایشگاه، دروس آزمایشگاه شیمی تجزیه 1 (مبانی شیمی آنالیز) و آزمایشگاه شیمی تجزیه 2 (مبانی الکتروشیمی) برای دانشجویان کارشناسی شیمی محض و کاربردی ارایه می شود. دانشجویان در آزمایشگاه شیمی تجزیه 1 با مبانی تجزیه نمونه ها به روش کلاسیک شامل انواع روش های وزن سنجی و حجم سنجی (تیتراسیون) آشنا می شوند. در آزمایشگاه شیمی تجزیه 2، دانشجویان با مبانی روش های الکتروشیمی شامل پتانسیومتری، آمپرومتری و ولتامتری جهت آنالیز نمونه های مختلف آشنا می شوند.

ج. آزمایشگاه آنالیز دستگاهی: در این آزمایشگاه، دروس آزمایشگاه شیمی تجزیه دستگاهی (مبانی آنالیز دستگاهی نمونه های حقیقی) برای دانشجویان کارشناسی شیمی محض و کاربردی و آزمایشگاه تصفیه آب و پساب های صنعتی برای دانشجویان کارشناسی شیمی کاربردی ارایه می شود. دانشجویان در این آزمایشگاه با نحوه آماده سازی نمونه های حقیقی نظیر نمونه های آب و خاک، نمونه های دارویی و نمونه های صنعتی و نحوه آنالیز نمونه ها با استفاده از دستگاه های مرتبط نظیر اسپکتروفوتومتری UV/Vis، اسپکتروسکوپی جذب اتمی (AAS)، اسپکتروسکوپی نشر اتمی (AES)، اسپکتروسکوپی فروسرخ تبدیل فوریه (FT-IR)، کروماتوگرافی گازی (GC)، کروماتوگرافی گازی/اسپکتروسکوپی جرمی (GC/MS) و کروماتوگرافی مایع (HPLC) آشنا می شوند.

د. آزمایشگاه شیمی معدنی: در این آزمایشگاه، دروس آزمایشگاه شیمی معدنی 1 و 2 برای دانشجویان کارشناسی شیمی محض و کاربردی ارایه می شود. دانشجویان در این آزمایشگاه ها با مبانی شیمی معدنی و سنتز کمپلکس ها و آنالیز اسپکتروسکوپی آنها آشنا می شوند.

ه. آزمایشگاه شیمی آلی: در این آزمایشگاه، دروس آزمایشگاه شیمی آلی 1 و 2 برای دانشجویان کارشناسی شیمی محض و کاربردی، و درس آزمایشگاه شیمی آلی برای دانشجویان علوم زیستی ارایه می شود. در این آزمایشگاه ها دانشجویان با روش های سنتز ترکیبات آلی و شناسایی آنها، روش های تقطیر و ... آشنا می شوند.

و. آزمایشگاه جداسازی آلی: در این آزمایشگاه، درس آزمایشگاه جداسازی و شناسایی ترکیبات آلی برای دانشجویان کارشناسی شیمی محض و کاربردی ارایه می شود. در این آزمایشگاه، دانشجویان با روش های سنتز ترکیبات آلی و شناسایی آنها با استفاده از روش های کلاسیک و دستگاهی آشنا می شوند.

ز. آزمایشگاه شیمی فیزیک: در این آزمایشگاه، دروس آزمایشگاه شیمی فیزیک 1 و 2 برای دانشجویان کارشناسی شیمی محض و کاربردی ارایه می شود. دانشجویان در این آزمایشگاه ها با مبانی مفاهیم شیمی فیزیک آشنا می شوند.

ح. آزمایشگاه شیمی صنعتی: در این آزمایشگاه، درس آزمایشگاه شیمی صنعتی برای دانشجویان کارشناسی شیمی کاربردی ارایه می شود. در این آزمایشگاه، دانشجویان با تقطیر جزء یه جزء در برج تقطیر و ... آشنا می شوند.

ط. کارگاه شیشه گری: در این کارگاه، درس کارگاه شیشه گری برای دانشجویان کارشناسی شیمی محض و کاربردی ارایه می شود. همچنین، تعمیرات شیشه آلات آزمایشگاهی در این کارگاه انجام می گیرد.

3- معرفی آزمایشگاه های پژوهشی گروه شیمی

برای پیشبرد اهداف پژوهشی و آموزش پژوهش در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری، آزمایشگاه های تحقیقاتی ذیل فعال است:

الف. آزمایشگاه های تحقیقاتی شیمی آلی: گروه شیمی دارای آزمایشگاه های تحقیقاتی متعدد در گرایش شیمی آلی است که در این آزمایشگاه ها، دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری به پژوهش در زمینه های متعدد تحقیقاتی مرتبط با شیمی آلی مشغول اند. زمینه های تحقیقاتی اخیر شیمی آلی شامل سنتز ترکیبات نوین آلی، معرفی روش های نوین سنتز ترکیبات هتروسیکلیک آلی و ترکیبات طبیعی و دارویی، سنتز نانوکاتالیست های آلی و معدنی جهت تسریع پیشبرد واکنش های آلی و مطالعه و بررسی می باشد.

ب. آزمایشگاه های تحقیقاتی شیمی معدنی: در گرایش شیمی معدنی، گروه شیمی دارای آزمایشگاه های تحقیقاتی متعددی است که دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری به پژوهش در زمینه های متعدد تحقیقاتی مرتبط با شیمی معدنی مشغول به فعالیت اند. سنتز کمپلکس های نوین معدنی، معرفی کاربردهای نوین کمپلکس های معدنی، سنتز MOF ها، سنتز ترکیبات نانوساختار معدنی و معرفی نانورآکتورهای معدنی در واکنش های شیمی از جمله زمینه های تحقیقاتی اخیر شیمی معدنی گروه شیمی است.

ج. آزمایشگاه های تحقیقاتی شیمی تجزیه: در گرایش شیمی تجزیه، گروه شیمی دارای آزمایشگاه های تحقیقاتی متعددی است که دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری به پژوهش در زمینه های متعدد تحقیقاتی و در تخصص های اسپکتروسکوپی، الکتروشیمی، جداسازی و کمومتریکس مشغول به فعالیت اند. معرفی روش های نوین در آنالیز نمونه های حقیقی با استفاده از روش های جداسازی، بررسی و مطالعه برهم کنش های ترکیبات دارویی با ترکیبات نانوساختار با استفاده از روش های اسپکتروسکوپی و الکتروشیمیایی، معرفی سنسورها و نانوسنسورهای نوین جهت آنالیز ترکیبات مختلف آلی و معدنی، و ساخت انواع فوتوآندها و فوتوکاتدهای آلی و معدنی نانوساختار و مطالعه رفتار اسپکتروسکوپی و الکتروشیمی آنها از جمله زمینه های تحقیقاتی اخیر شیمی تجزیه گروه شیمی است. آزمایشگاه های الکتروشیمی و جداسازی عضو شبکه آزمایشگاه های فناوری های راهبردی جهت ارایه خدمات آزمایشگاهی به دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه الزهرا و دیگر دانشگاه های کشور است

د. آزمایشگاه های تحقیقاتی شیمی فیزیک: در گرایش شیمی فیزیک، گروه شیمی دارای آزمایشگاه های تحقیقاتی محاسباتی است که دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد به پژوهش در زمینه های متعدد تحقیقاتی محاسباتی و نانومحاسباتی مشغول به فعالیت هستند.

ه. آزمایشگاه های تحقیقاتی تخصصی شیمی: گروه شیمی دارای سه آزمایشگاه تحقیقاتی تخصصی مجهز به دستگاه­های اسپکتروسکوپی، جداسازی و دیگر تجهیزات آزمایشگاهی مورد نیاز جهت پیشبرد پروژه های تحقیقاتی اعضای هیات علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی است. دستگاه های اسپکتروسکوپی موجود و فعال در گروه شامل اسپکتروفوتومتری UV/Vis، اسپکتروسکوپی فروسرخ تبدیل فوریه (FT-IR)، و فوتولومینسانس (PL) است. دستگاه FTIR مجهز به ATR جهت آنالیز کیفی و کمی نمونه های آبی است. دستگاه کروماتوگرافی گازی با دتکتور FID و TCD و دستگاه کروماتوگرافی گازی با دتکتور اسپکترومتری جرمی (GC-MS) در اختیار اعضای هیات علمی گروه و دانشجویان تحصیلات تکمیلی برای پیشبرد تحقیقات آنها است. دستگاه های پوشش دهی نانوساختار نظیر پوشش دهی کربن و پوشش دهی اسپاترینگ در آزمایشگاه تحقیقاتی تخصصی شیمی در راستای پیشبرد پایان نامه های دانشجویان تحصیلات تکمیلی در دسترس است. سانتریفوژ های دور بالا، کوره های الکتریکی، همژنایزرهای با قدرت بالا و دیگر تجهیزات عمومی نیز در این آزمایشگاه ها در اختیار دانشجویان است. این سه آزمایشگاه عضو شبکه آزمایشگاهی فناوری نانو، شبکه آزمایشگاه های فناوری های راهبردی، شبکه آزمایشگاه‌های علمی ایران (شاعا) و مدیریت آزمایشگاه های دانشگاه الزهرا جهت ارایه خدمات آزمایشگاهی به دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه الزهرا و دیگر دانشگاه های کشور است. 3 کارشناس متخصص نیز مسئول آنالیز نمونه ها با دستگاه های فوق و پاسخ دهی به مراجعه کنندگان هستند. 

  مدیر گروه: اقای دکتر عمران مرادلو                              

 معاون: خانم دکتر خدیجه قنبری                                       

 مسئول دفتر گروه :
  طوبی زریچی       

 کارشناسان آزمایشگاه :

خانمها : مینو خسرو شاهی ، نوشین خسروی طالبی ، نرگس محمدی ، مطهره عسگری 
 نماینده شورای بودجه : آقای دکتر سعید دهقانپور 
                                

 نماینده شورای برنامه ریزی : خانم دکتر حسین نژاد                

 نماینده شورای ترفیع : خانم دکتر کبری نیکوفر               

 نماینده شورای پژوهشی : خانم دکتر گرانمایه